in

Merkez Bankası’ndan enflasyon değerlendirmesi

Merkez Bankası’ndan enflasyon değerlendirmesi
Merkez Bankası’ndan enflasyon değerlendirmesi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Temmuz ayı fiyat gelişmeleri raporunu yayınladı. Rapora kadar, alıcı fiyatları Temmuz ayında yüzde 1,80 oranında artmış, takvim enflasyon 1,42 puan artışla yüzde 18,95’e yükseldi. Bu gelişmede, gıda ve enerji fiyatları esas belirleyiciler oldu. Gıda takvim enflasyonu, fiyat artışlarının daha alçak gruplar geneline yayılmasıyla önemli bir oranda yükseldi. Üretici fiyatlarındaki gelişmeler ve yaşanan kuraklık gıda enflasyon görünümünde etkin oldu. Enerji grubu enflasyonu elektrik ve doğalgaz fiyatları öncülüğünde artarken, eşel mobil sistemi tüketici enflasyonunu sınırlamaya devam etti. Yıllık enflasyon yakın dönemde Türk lirasındaki seyrin de etkisiyle esas mallar grubunda gerilerken, hizmet sektöründe aşamalı normalleşme sürecinin de yansımalarıyla restoran-otel ve ulaştırma hizmetlerindeki fiyat gelişmelerine alt olarak bir miktar yükseldi. Temmuz ayında milletlerarası enerji fiyatları artarken, enerji dışı emtia fiyatları daha ılımlı bir seyir kaydetti. Bu görünüme karşın, gecikmeli etkilerle imalatçı enflasyonundaki yükseliş eğilimi devam etti. Bu dönemde, takvim enflasyon çekirdek enflasyon göstergelerinden B’de yükselirken, C’de gerilemiş; göstergelerin yakın dönem eğilimlerindeki yüksek seviyeler korundu.

Temmuz ayında tüketici fiyatları yüzde 1,80 oranında yükselmiş ve yıllık enflasyon 1,42 puan artarak yüzde 18,95 oldu. Bu dönemde B endeksinin yıllık değişimi 0,35 puan artarak yüzde 18,51 olurken, C göstergesinin enflasyonu 0,25 puan azalarak yüzde 17,22’ye geriledi.

Alt grupların takvim alıcı enflasyonuna katkıları incelendiğinde, bir önceki avuç içi kadar yiyecek, enerji ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 1,12, 0,58 ve 0,07 puan artmış, esas mülk ve içki-tütün-altın gruplarının katkıları sırasıyla 0,19 ve 0,16 puan azaldı.

Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, üç aylık ortalamalara kadar B göstergesinin eğiliminde çoğaltma izlenirken, C göstergesinin eğiliminde azalış görüldü. Bu dönemde, enflasyon eğilimi bitmiş gıda grubunda artarken, esas mal ve hizmet gruplarında yataya yakın seyretti. İşlenmiş gıdadaki bu dış görünüş B ve C göstergelerinin eğilimlerinin farklılaşmasını beraberinde getirdi.

Hizmet fiyatları Temmuz ayında yüzde 1,32 oranında yükselmiş, grup takvim enflasyonu 0,29 puan artarak yüzde 13,75 olarak gerçekleşti. Takvim enflasyon restoran-otel ve ulaştırma hizmetlerinde yükselirken, haberleşme ve diğer hizmetlerde gerilemiş, kira kaleminde ise yatay seyretti (Grafik 6). Lokanta-otel grubunda, hem yemek yemek (yüzde 2,59) keza de konaklama hizmetlerinde (yüzde 4,51) açılmanın etkileriyle izlenen yüksek fiyat artışları bu dönemde de devam etti. Gıda enflasyonunda gelinen yüksek seviyeler yemek yemek hizmetlerindeki olumsuz görünümde etkin oldu. Ulaştırma hizmetlerinde fiyatlar bu dönemde ılımlı seyretmiş, grup yıllık enflasyonu geçen yılın benzer ayında şehirlerarası otobüs ücretlerinde gerçekleşen düşüşe bağlı baz etkisi nedeniyle yükseldi. Diğer hizmetler grubundaki aylık fiyat artışında bakım ve yenileme hizmetlerinin yanı sıra eğitim ile eğlence ve kültür hizmetleri öne çıktı. Paket tur kaleminde aylık fiyat artışının tarihsel ortalamalarına kıyasla sınırlı kalmasına alt olarak grup yıllık enflasyonu düşük seyrini korumuştur.

Temel mal takvim enflasyonu Temmuz ayında 0,70 puan gerileyerek yüzde 21,22 oldu (Grafik 5). Bu dönemde yıllık enflasyon dirençli mal grubunda gerilerken, öteki daha alçak gruplarda artmıştır (Grafik 7). Dirençli mülk fiyatları Temmuz ayında yüzde 0,11 oranında gerilemiş; mobilya fiyatlarında bariz düşüş gözlenirken (yüzde -4,34), beyaz eşyada aylık artışlar (yüzde 2,53) devam etti. Grup takvim enflasyonu 3,68 puan gerileyerek 27,18 olmuş, bu gerilemeye tüm alt gruplar katkıda bulundu. Salgın kaynaklı kısıtlamalara emrindeki olarak ılımlı bir seyir izleyen giyim ve kundura grubu enflasyonu, normalleşme sonrasındaki yükselişini bu dönemde de sürdürmüş, grup takvim enflasyonu 1,51 puan artarak 8,37 seviyesine ulaşmıştır. Öteki temel mallar grubunda kur ve emtia fiyat gelişmelerinin gecikmeli etkileri devam etmiş, bu grupta yıllık enflasyon 1,08 puan artarak 21,69 oldu.

Özetle, bazı gruplarda birikimli maliyet baskıları ve normalleşme adımlarının yukarı yönlü etkileri görülmeye devam etse de, esas mülk grubunda yılık enflasyon dayanıklı tüketim malları kaynaklı olarak geriledi.
Enerji fiyatları Temmuz ayında yüzde 6,19 oranında arttı. Elektrik ve doğalgaz fiyatları sırasıyla yüzde 15,01 ve yüzde 9,84 oranında yükselerek bu gelişmeyi sürükleyen esas kalemler oldu. Bu dönemde LPG’de fiyat artışı ihtiyacı oluşmuş, artışın bir kısmı eşel mobil sistemiyle ÖTV’den karşılanırken bir kısmı fiyatlara yansıtılmıştır. LPG fiyatlarındaki bu yükselişe istinaden mazot fiyatları yüzde 2,64 oranında yükseldi. LPG fiyatlarındaki artışa paralel şekilde tüp gaz fiyatları da yüzde 12,00 ile belirgin oranda artmıştır. Bu gelişmelerle, enerji grubu yıllık enflasyonu 4,23 puan artışla yüzde 21,51’e yükseldi.

Yiyecek ve meşrubat fiyatları Temmuz ayında yüzde 2,77 oranında artmış, grup takvim enflasyonu hem işlenmemiş ayrıca de bitmiş gıda gruplarının etkisiyle 4,93 puan artarak yüzde 24,92 oldu. Bu dönemde yıllık enflasyon işlenmemiş gıda grubunda 7,03 puan artarak yüzde 25,73’e, bitmiş gıda grubunda ise 2,93 puan artışla yüzde 24,13’ye yükseldi. İşlenmemiş yiyecek grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler, meyve fiyatlarında fazla daha keskin elde etmek üzere, taze meyve ve sebze fiyatlarında aylık bazda kayda değer bir artışa sinyâl etti. Bu dönemde, diğer işlenmemiş yiyecek grubundaki artışta çiğ süt referans fiyatındaki ayarlamaya istinaden süt fiyatları, beyaz ve kırmızı et ile mercimek ve nohut gibi bakliyat fiyatları dikkat çekti. Aylık fiyat artışı hızlanan (yüzde 2,58) tamamlanmış yiyecek grubunda çiğ süt fiyat ayarlamasının dolambaçlı etkileri peynir ve diğer süt ürünlerine yansırken, ekmek-tahıllar, bitmiş et ürünleri ve katı-değişken yağ grupları ilk kez elde etmek üzere genele yayılan fiyat artışları gözlendi. Bu gelişmelerle taze meyve-sebze dışı yiyecek grubunda takvim enflasyon yüzde 24,63’e yükseldi.

Özet Olarak, uluslararası tarımsal emtia ve gıda fiyatlarındaki mevcut yüksek seviyeler, birikimli kur etkileri ve kuraklığa bağlı etkilerle belirtilmiş ürünlerdeki talep sıkıntıları gıda imalatçı enflasyonunu olumsuz yönde etkilemiş, söz konusu artışların açılmayla birlikte tüketici fiyatlarına yansıdığı izlendi.

Yİ-ÜFE
Yurt içi imalatçı fiyatları Temmuz ayında yüzde 2,46 oranında yükselmiş, takvim enflasyon 2,03 puan artarak yüzde 44,92’ye ulaştı. Imalatçı fiyatlarındaki bu yükselişte, birikimli dış fiyat baskıları, enerji fiyat gelişmeleri ve süregelen arz kısıtları belirleyici olmaya devam etti. öte yandan imalat fiyatlarındaki artışın bir arz hız kesmesiyle birlikte, petrol ve ana metal hariç imalat sanayi fiyatlarının eğilimi bu dönemde geriledi.
Belli Başlı sanayi gruplarına kadar incelendiğinde, dayanıksız tüketim malları ve ara malları yıllık enflasyonlarındaki artış ön plana çıktı. Temmuz ayında enerji grubu fiyatlarındaki artışta (yüzde 4,12) arıtılmış edilmiş petrol ürünleri, elektrik ve gaz imalatı ile dağıtımı belirleyici oldu. Ara malları fiyatlarındaki yüzde 2,46’lık artışta demir-çelik ve ferro alaşımlar, ahşap ve mantar ürünler ve betondan, çimentodan ve alçıdan eşyaların etkisi hissedilmiştir. Sermaye malı grubunda makineler ve motorlu kara taşıtları ile bunların parça ve aksesuarları, metal inşa ürünlerindeki yükselişler uyarı çekmiştir. Dirençli tüketim malları fiyatlarındaki artışta ise mobilya, ev aletleri ve tüketici elektroniği ürünleri belirleyici oldu. Dayanıksız tüketim malları fiyatlarındaki yükselişte et ve süt ürünleri gibi gıda kalemleri ile öteki tekstil ürünleri öne çıktı. Bu gelişmelerle, tüketici fiyatları üzerindeki üretici fiyatları kaynaklı baskılar güçlenerek devam etti.

sizlere supermarket.web.tr farkıyla sunulmuştur

What do you think?

Written by admin

Eski belediye başkanı Ortekin, hayatını kaybetti

Eski belediye başkanı Ortekin, hayatını kaybetti

Azra son yolculuğuna uğurlanıyor

Azra son yolculuğuna uğurlanıyor